Wilco van Schaik: ‘De mens maakt het verschil’

Wilco van Schaik deed zes jaar geleden vele wenkbrauwen fronsen toen hij als ervaren marketing man besloot de overstap te maken naar de voetballerij om als Algemeen Directeur bij FC Utrecht aan de slag te gaan. Onlangs verbaasde hij opnieuw met de aankondiging volgend seizoen de uitdaging aan te nemen om N.E.C. Nijmegen terug te brengen naar de Eredivisie. Over hoe de marketingman in hart en nieren, een voetbalman in hart en nieren werd.

Een welbekende uitspraak is dat de voetballerij andere wetten kent dan het bedrijfsleven. Wilco van Schaik groeide van nieuwkomer uit tot gewaardeerd directeur in de voetballerij. Hij ondervond aan den lijve: “De voetbalwereld is nergens mee te vergelijken en vergt 24/7 aandacht op vele terreinen. Van de stakeholders met hun belangen, de positie en emotionele betrokkenheid van een Raad van Commissarissen, investeerders en supporters tot de media en de daaruit voorvloeiende beeldvorming; het is een ongekende dynamiek waar niet iedereen mee om kan gaan.” Er zijn dan ook vele voorbeelden te noemen van grote ondernemers die het niet redden in het voetbal. Van Schaik maakt hierop een positieve uitzondering.

“Toen ik na ruim tien jaar marketingervaring bij FC Utrecht binnen kwam, ben ik eerst gaan praten met de vele stakeholders binnen en buiten de club. Een betaald voetbalorganisatie kent vele stromingen. Je moet de cultuur van de mensen, de club, de stad en de regio leren kennen. Samen met mijn management ben ik daarna gaan werken aan een plan. Een bedrijf kan niet zonder een visie, die moet je weg zetten in een strategie en deze moet je delen met je mensen. Gedurende het hele proces blijf je continu communiceren. Dan pas kun je van visie naar actie over gaan en ook actie van je mensen verwachten.”

Want uiteindelijk maken mensen het verschil, zo vindt Van Schaik: “Net als in het bedrijfsleven gaat het om winnen, stijgende omzetten en succes, maar met mijn ervaring in marketing weet ik: het belangrijkst is het beïnvloeden van de voorkeuren van mensen voor jouw product of dienst. In het geval van een voetbalclub is dit merk-DNA alleen maar sterker. Je kijkt naar het DNA van de club en van daaruit bouw je je organisatie. Je zoekt een trainer en spelers die hierbij passen. Vanuit het DNA maak je vervolgens aan de bedrijfsmatige kant de campagne en bijpassende positionering voor je club en daar werf je de mensen en hun kwaliteiten bij. Zo krijg je herkenbaarheid en ontwikkelt zich een voorkeur van mensen die erbij willen horen. Uiteindelijk ontstaat zo groei in de markt.”

Deze groei in de markt werd voor FC Utrecht duidelijk zichtbaar naarmate het seizoen 2016/2017 vorderde. Na jarenlang hard werken beloonde de club zichzelf met een vierde plaats in de Eredivisie en speelt hierdoor ook wedstrijden in de voorronde van de Europa League. Was dit een resultaat van goed leiderschap? “Je moet eerst succesvol zijn op het veld om succesvol te worden als management. In de topsport geldt: voetbal op 1, 2 en 3 en de rest van de organisatie moet volledig faciliterend zijn aan de prestatie op zondagmiddag. Als die wedstrijd gewonnen wordt, ontstaat er vertrouwen en rust. En door die rust in je organisatie kun er je business, marketing en communicatie rondom ontwikkelen. Als je de mooiste strategie hebt en die uitrolt maar je degradeert, dan heb je als manager alsnog een probleem.”

Problemen en tegenslagen, ook Wilco van Schaik kwam ze tegen in de wondere wereld van de voetballerij. Wat ziet hij als belangrijkste factor: prestatie of plezier? “Je moet altijd prestaties behalen om plezier te hebben. Het één is het gevolg van het ander. Je hebt het nooit leuk op je werk als je elke week verliest of tegenvallende omzetten hebt, dat is onmogelijk. Je moet eerst prestaties leveren, omzet maken of wedstrijden winnen om plezier met elkaar te krijgen. Wel zie ik plezier als een belangrijk onderdeel in elke succesvolle organisatie: het zorgt voor teamgeest, binding en een collectieve focus op succes. Bovendien ben je langer op je werk dan dat je thuis bent, dus zeg ik altijd: laten we daar wel een plezierige tijd van maken.”

Dit laatste statement laat zich duidelijk zien in de managementstijl van Wilco van Schaik, die is gebaseerd op durf, gevoel en de mensen om hem heen. “Ik ben relatiegericht in mijn leiderschap, stuur erop aan dat iedereen zich binnen een team ontwikkelt tot een meerwaarde.” Wilco staat bekend als gevoelsmens, ook in het nemen van harde beslissingen en risico voert gevoel vaak de boventoon. “Gevoel blijft zich ontwikkelen, dat is een onderdeel van de ervaring die je bij je draagt. Het is vaak doorslaggevend, maar altijd in relatie met ratio. Ik wil wel altijd keuzes of een onderbouwing waardoor mijn gevoel de beslissing kan voltooien.”

Een goed gevoel had hij ook bij N.E.C. Nijmegen, de club waar Wilco van Schaik per 1 Augustus 2017 de functie van Algemeen Directeur zal gaan bekleden. Voor velen een verrassing en bovendien een gedurfde stap. “Durf is het onderdeel van elk succes! ‘No guts, no glory’ zei mijn grootaandeelhouder bij FC Utrecht, Frans van Seumeren, altijd en kijk wat er van hem is geworden. De uitdaging bij N.E.C. sprak mij uit een aantal kansen binnen en buiten het voetbal het meest aan. De club is gedegradeerd en heeft heel veel te winnen. Het is een pittige maar mooie uitdaging deze club terug te brengen naar de Eredivisie. De trots van de mensen moet terug!”

Wilco van Schaik heeft een duidelijke visie op zowel de voetballerij als het bedrijfsleven: een visie die hij graag deelt tijdens interactieve presentaties! Ben je benieuwd naar processen achter de schermen of de manier waarop Wilco met uitdagingen omgaat? Neem contact op met SportsSpeakers om Wilco te boeken als spreker op jouw evenement.