Wilco van Rooijen: ‘Waarom?’

Toen ik gebroken terugkeerde van de K2 expeditie in 2008, zag ik thuis mijn zoontje
Teun voor het eerst rondkruipen. Ik was blij en trots. Toen ik niet veel later zag hoe hij
probeerde de trap te beklimmen, voelde ik een opwelling die elke ouder zal herkennen:
de reflex om hem te beschermen, te waarschuwen voor de gevaren. Waar kwam die
ingeving vandaan? Ik was nota bene net begonnen met revalideren, na op de killer
mountain K2 verzeild te zijn geraakt in één van de grootste klimdrama’s ooit. Ik was
door het oog van de naald gekropen, het is een wonder dat ik nog leef. En dan zou ik
mijn zoontje die instinctief en zonder angst de trap beklimt aanleren dat hij moet
oppassen, dat hij zich goed vast moet houden, dat hij niet alleen de trap op mag, dat
hij dus eigenlijk bang moet zijn… Waarom?

Achter dit kleine voorval schuilt een diepe overtuiging die mij drijft. En in mijn
opvatting de sleutel tot succes is. Als je ergens aan begint, moet je natuurlijk goed
weten wat je doet, hoe je het gaat doen, met wie et cetera, maar je moet vooral weten
waarom je het doet. Je hoort dit tegenwoordig wel vaker. Steeds meer individuen (en
ondernemingen) vragen zich af waarom zij bestaan. Ik denk dat dit een goede en
terechte vraag is om te kunnen overleven.

Zo klein als hij is, mijn zoon Teun weet intuïtief waarom: hij wil iets nieuws ontdekken
en hij weet dat hij daarvoor door onbekend terrein moet, hij wil vooruit komen, hij wil
overwinnen, hij wil kraaien van plezier als hij bovenaan de trap zit, hij wil hoog boven
iedereen uittorenen en zonder angst en triomfantelijk de diepte in kijken. Dit
‘kinderlijke genoegen’ benadert waarschijnlijk het met niets te vergelijken, euforische
gevoel dat ik ervaar als ik met mijn team na maandenlange voorbereiding de top
bereik van een berg. Of een uitdagende expeditie succesvol afsluit.

Risico’s nemen om je doel te bereiken, het hoort bij het leven. Hier in onze goed
geregelde samenleving zijn risico’s van een andere orde dan in hoogalpiene en
vijandige omgevingen. Toch zijn er veel overeenkomsten tussen alles wat ik doe en wat
mijn publiek doet. Elke dag maken we keuzes, gebaseerd op de kennis van nu. We
proberen alles zo goed mogelijk van tevoren te bedenken, in te calculeren, te
controleren en dus risico’s in te perken.

Eigenlijk is het altijd hetzelfde: het plan moet kloppen, het team moet top zijn en
bereid zijn keihard te werken, de voorbereidingen moeten optimaal zijn, het materiaal
state-of-the-art en de omstandigheden perfect. Ook de metaforen zijn treffend en voor
iedereen heel herkenbaar: we gaan samen de top bereiken. Wie wil dat niet? Maar zelfs als je alle risico’s tot een minimum hebt beperkt, is er geen garantie op succes.
Weten waarom je het doet, is doorslaggevend. Als het ontbreekt aan motivatie, passie
en zuivere drijfveren, dan kom je nergens. Als je het wél weet, wordt het doel helder en
kun je bergen verzetten. Kun je net een stapje verder gaan. En het onderscheid maken
door de top te bereiken. Letterlijk en figuurlijk.

Sprekers in dit artikel