Marc Lammers over Innovatie: ‘Mensen willen best veranderen, maar mensen willen niet veranderd worden’

Waar Marc Lammers is, is innovatie. De voormalig hockey international en -bondscoach staat bekend om zijn baanbrekende ideeën. Innovaties als de ‘Sinterklaasstick’ en het ‘Lammeren’ en trainingsmethoden als de hartslag-BH en het ijsbad; ze kwamen allen uit de koker van Lammers. “Maar ik ben geen wizzkid die in een schuurtje allerlei innovaties klaar heeft liggen zoals James Bond dat heeft.”

Nee? Waar komen dan al die goede ideeën vandaan? “Innovatie begint bij de zoektocht naar het antwoord op een vraag, die stel ik vervolgens aan specialisten. Precies zoals het werkt in het bedrijfsleven.” Bovendien blijkt het Nederlands sportlandschap een goed klimaat te bieden voor ontwikkeling. Marc legt uit: “Het Nederlands Olympisch Comité houdt maandelijks een bijeenkomst waarin alle sportbonden samenkomen om kennis uit te wisselen. Ook loop je als bondscoach minimaal één keer stage bij een andere sport. Er is zodoende een hoog niveau van informatieoverdracht.”

Als bondscoach van de nationale hockeyteams van België en Spanje deed Marc bovendien buitenlandse ervaring op. Hoe zonnig ziet het klimaat voor innovatie er in deze landen uit? “In Nederland is veel interactie, in België en Spanje heb ik nooit andere coaches gezien. Na vier jaar moest ik me voorstellen aan de bondscoaches in het basketbal en het volleybal, dat is in Nederland ondenkbaar. Hier werken de nationale teams met dezelfde sportcoaches en psychologen, alles is geïntegreerd.”

Het idee zijn speelsters na een training af te koelen in een ijsbad, inspireerde de hockeycoach bijvoorbeeld op de paardensport, waarin dressuurrijdster Anky van Grunsven haar paard op dergelijke wijze afkoelde. Als vanzelf maakt Marc Lammers de link naar het bedrijfsleven, hij vraagt zich af: “Dat is dus eigenlijk heel vreemd, in het bedrijfsleven wordt je niet gestimuleerd out of the box te denken. Ideeën blijven vaak binnen de eigen branche. Waarom stopt het concept van stagelopen in het beroepsonderwijs? Het zou in mijn ogen waardevol zijn in een andere branche te zoeken naar antwoorden op hetzelfde vraagstuk. Hoe werken anderen aan een probleem en wat kan ik daarvan leren?”

Nog even terugkomend op het ijsbad, een idee dat van origine ontstond in de paardensport. Hoe krijg je hockeydames zo ver zich te laten afkoelen in een ijskoud bad? Stuitte dit idee niet op een enorme weerstand? “Ik heb nog nooit een innovatie gezien die zonder weerstand tot stand kwam, die weerstand is er om te overwinnen. Ik denk dat het belangrijk is het woord ‘veranderen’ te vervangen door ‘verbeteren’. Wat kunnen we nóg beter doen? Het is daarbij belangrijk aan te geven wat de winst is en speelsters nauw te betrekken in het proces.” Maar Marc, hoe doe je dat dan?

“Als ik als reactie krijg: ‘We zijn toch geen paarden?’, dan is dat natuurlijk begrijpelijk. Om een idee tastbaar te maken werk ik vanuit vier basisprincipes: wat is de verbetering, wie heeft de expertise en daarnaast het concept van ‘best practice’ en betrokkenheid. Ik begin bij het aantonen van de verbetering: wie heeft er verstand van en is het effect al onderzocht? Daarna gaan we zelf testen, met metingen maak ik resultaten aantoonbaar. En misschien wel het belangrijkst is betrokkenheid: in plaats van een innovatief idee op te leggen, is het beter open vragen te stellen zodat je een team deel maakt van het proces en de innovatie vanuit henzelf laat komen.”

Het blijkt dat de voormalig hockeycoach hier op harde wijze achter kwam. “In 2008 wonnen we met het Nederlands damesteam goud op de Olympische Spelen van Peking, maar we hadden allang eerste kunnen worden. Dat we dat niet deden was mijn schuld: ik was teveel bezig met innovatie en te weinig met mijn speelsters. Data maken dingen inzichtelijk, maar het zijn nog steeds de mensen die het moeten doen. Mensen willen best veranderen, maar mensen willen niet veranderd worden. Daarom is het belangrijk kleine stappen te nemen: vijftig keer 2% is ook 100%.”

Hoe ging dat in jouw eigen carrière, heb je deze stap voor stap uitgekiend? “Ik heb nooit aan carrièreplanning gedaan en ik raad ook niemand aan dat wel te doen. Het zorgt voor teleurstellingen. Leg die focus op het hier en nu, maar blijf wel dromen. Een droom mág je halen, een doel moet je halen. Doelen zie ik als een opdracht: die hak je in kleine stukken en haal je stap voor stap. Als je het goed doet, komt vanzelf de volgende kans. Dat overkomt je omdat je focust op het hier en nu. Echt waar: kijk uit dat je jezelf niet vastklampt aan carrièreplanning.”

Een van de kansen die het pad van Marc Lammers kruiste was de uitdaging het NUON Solar Team te begeleiden, een opdracht die bij hem past. “Mijn toegevoegde waarde aan het team ligt vooral op het gebied van samenwerking: er gaan straks drie meiden rijden, hoe zorgen we dat we alle neuzen dezelfde kant op krijgen. Ik ben daarin effectief in mijn eigen rol.”

Een andere rol die Marc met verve vervult is die van gepassioneerd spreker. “Ik beleef ontzettend veel plezier aan het geven van inspiratiesessies, workshops, trainingen en lezingen voor SportsSpeakers. Hier ben ik dagelijks mee bezig.” Wil jij Marc Lammers als spreker boeken voor jouw bijeenkomst? Zijn profiel bekijk je hier.