Wouter Verbraak: ‘Hoe gaan we de volgende race winnen?’

In topsport geldt alleen het podium, en dan vooral de eerste plaats. Sommige teams weten jarenlang de top van het zeilen te domineren. Hoe doen ze dat? Cruciaal zijn een goede organisatie, de boot en de zeilers in top conditie. Alleen al om dit binnen een zeilteam goed te laten functioneren is een hele kunst. Op het hoogste niveau is iedereen echter super goed georganiseerd. Zijn alle teams in topvorm? Loopt het allemaal als een goed geoliede machine? Waar kun je dan je winnende troef vandaan halen?

Vaak is het makkelijke antwoord nog harder trainen, nog meer aandacht voor de details van de boot en een nog betere verdeling van de taken aan de wal en op het water. Daarmee kom je echter slechts stapvoets verder. Een grote baanbrekende stap ga je er niet mee maken.

In de allerbeste teams zie ik twee cruciale elementen die leiden tot innovatie en de volgende stap: constructief conflict en durven effectief te falen. Wellicht wat te droge management termen? Wat mij betreft houdt het in dat je elkaar kritische vragen durft te stellen zonder de ander af te branden.

‘ja, we doen het al tien jaar zo, en dat werkt prima.’ Is er niet een andere, slimmere manier om het nog beter te doen? Als we dan een idee hebben durven we dit dan bij een volgend evenement uit te proberen met het risico dat het niet werkt en we de wedstrijd verliezen?

Het zijn keuzes waar je lef voor moet hebben en het vraagt een speciale cultuur binnen het team. De kern is vertrouwen. Vertrouwen in jezelf en vertrouwen in elkaar, zodat een kritische opmerking niet als een aanval wordt gezien, en bij een fout niet direct je hoofd wordt afgehakt. Makkelijk gezegd, moeilijk gedaan. In een wereld waar alles om resultaten draait is een pad met kleine stapjes en weinig risico verreweg het veiligst.

Ik heb geleerd dat als schipper of leider het jouw taak is om dit vertrouwen binnen het team op te bouwen. Duidelijke communicatie, rollen omdraaien, je teamleden coachen in hun ontwikkeling en bovenal openheid ter aller tijde.

Houdt dit in dat we dan al discussiërend de wedstrijdbaan rondvaren? Zeker niet! In windkracht acht is er geen ruimte voor verschillende meningen. Dan moeten er duidelijke beslissingen worden genomen, en van alle bemanningsleden wordt verwacht dat zij zich achter de leider scharen om het plan uit te voeren. We moeten als team de finish halen.

Wanneer de perfecte uitvoering echter onder controle is, is het zaak om weer in de innovatiemodus te komen. Het beste idee wint en komt vaak vanuit de meest onverwachte hoek: de jongste in het team, de minst ervaren zeiler, het teamlid dat normaal gesproken altijd de rest van het team volgt. Dus terug in de coaching modus, de crew heeft de vloer.

Als schipper is het zaak om aan te geven, zijn we in executie- of innovatiemodus. Binnen het Pirates of the Caribbean Oceaan Race team maakte schipper Paul Cayard een perfect onderscheid. Bij de ochtendbesprekingen stonden we rond het bord met de doelen en takenverdeling voor de dag. Vijf minuten en vervolgens iedereen aan de slag. In speciaal ingeplande strategie besprekingen zaten we rond een whiteboard en werd iedereen uitgenodigd om uitgebreid mee te denken. Een slimme truc die ik nog steeds gebruik. Heb je een idee? Super. Kies wel even het juiste moment, dan heb je ons oor.

Sprekers in dit artikel